گلوگاه حرارتی میتواند یکی از بزرگترین موارد ناراحت کننده در هنگام استفاده از رایانه شخصی یا لپ تاپ باشد. در سادهترین شکل، گلوگاه حرارتی زمانی است که یکی از اجزای رایانه یا لپتاپ شما خیلی داغ میشود و عملکرد کاهش مییابد تا دما پایین بیاید. پس از خنک شدن، مجددا در بهترین شکل خود شروع به کار میکند. با این حال، اگر خنک سازی ناکافی باشد، گلوگاه حرارتی ادامه می یابد و تا زمانی که علت اصلی را پیدا و برطرف کنید.
موارد مختلفی وجود دارد که میتواند باعث شود رایانه یا لپ تاپ گیمینگ شما به خودی خود دچار گلوگاه حرارتی شود که برخی از آنها را می توان به راحتی برطرف کرد. اگر شروع به تجربه گلوگاه حرارتی کردید، رفع آن را در اولویت قرار دهید، زیرا نه تنها در کوتاه مدت بر عملکرد رایانه شما تأثیر میگذارد، بلکه بر طول عمر رایانه شخصی یا لپ تاپ نیز تاثیر می گذارد.
گلوگاه حرارتی چیست؟و چه زمانی اتفاق می افتد؟
- دمای محیط
- اورکلاک کردن
- گرد و غبار
- تهویه ضعیف
- گرم شدن بیش از حد CPU و GPU
وقتی دمای قطعهای مانند CPU یا GPU از یک حد مشخص (مثلا 90 تا 100 درجه سانت گراد) عبور کند، سیستم بهطور خودکار فرکانس یا ولتاژ آن را کاهش میدهد تا دما پایین بیاید. این کاهش عملکرد همان گلوگاه حرارتی است.
در ادامه با ما همراه باشید تا به دلایل اصلی آن بپردازیم.
دمای محیط:هر چه دمای محیط کمتر باشد بهتر است
در بررسی دمای کامپیوتر و لپ تاپ، دمای محیط تا حدی نادیده گرفته میشود برخی از کشورها دمای نزدیک به 40 درجه سانتیگراد یا بالاتر را تجربه می کنند، به این معنی که رایانه یا لپ تاپ شما قبل از اینکه حتی آن را روشن کنید کاملا داغ است مهم نیست که خنک کننده شما چقدر خوب کار کند، دستگاه شما در چنین شرایطی کار بسیار سختی برای خنک کردن خود خواهد داشت.
اگر شما در محیطی با دمای بالا زندگی می کنید، سعی کنید از دستگاه خود در اتاقی با تهویه مطبوع استفاده کنید. اگر این امکان پذیر نیست، ممکن است مجبور شوید تا غروب صبر کنید که هوا کمی خنک شود تا بتوانید از رایانه خود استفاده کنید.
اورکلاک کردن:قدرت بیشتر همچنین به معنای گرمای بیشتر است
اورکلاک کردن همچنین می تواند یکی از دلایل گلوگاه حرارتی باشد چه CPU، چه GPU یا هر دو را اورکلاک کرده باشید، این می تواند باعث داغ شدن بیش از حد دستگاه شما شود و گلوگاه حرارتی را تجربه کند. ممکن است اورکلاک کارایی سیستم شما را افزایش دهد، اما به دلیل استفاده از نیروی اضافی که گرمای بیشتری را نیز ایجاد میکند، باعث ایجاد گلوگاه حرارتی میشود.
خوشبختانه، این روزها نیازی به اورکلاک کردن CPU یا GPU نیست. با این حال، اگر یک اورکلاک تنظیم کردهاید و گلوگاه حرارتی را تجربه میکنید، ممکن است لازم باشد خنک کننده CPU خود را ارتقا دهید تا از عهده آن برآیید، یا ممکن است فقط مجبور باشید اورکلاک را کم یا غیر فعال کنید. حتی ممکن است بخواهید به کاهش ولتاژ GPU یا CPU خود توجه کنید، که باعث کاهش بیشتر برق مصرفی و گرمای تولیدی آنها میشود.
گرد و غبار:گرد و غبار معمولا به همه جا نفوذ می کند
گرد و غبار دوست دارد در داخل دریچهها جمع شود، چه آنهایی که هوای سرد را جذب می کنند و هم آن هایی که هوای گرم را بیرون می دهند. این بدان معناست که رایانه شما باید به طور منظم تمیز شود تا جریان هوا به بهترین شکل ممکن در آن جریان یابد. با این حال، برای تمیز کردن آن، باید کامپیوتر یا لپ تاپ خود را باز کنید البته انجام این کار ممکن است برای همه راحت نباشد.
اگر برایتان راحت نیست که سیستم خود را باز کنید و گرد و غبار آن را تمیز کنید، توصیه میشود جایی را پیدا کنید که بتوانید به طور منظم آن را تمیز کنید. این کار واقعاً میتواند به بهبود دما و طول عمر کلی دستگاه کمک کند.
تهویه ضعیف:کامپیوتر شما برای تنفس به فضا نیاز دارد
همه وسایل الکترونیکی به فضایی برای تنفس نیاز دارند اگر پشت رایانه شخصی یک پورت خروجی دقیقا در مقابل دیوار قرار گرفته باشد، برای حذف هوای داغ از داخل رایانه با مشکل مواجه خواهید شد این باعث می شود رایانه شما گرم شود و میتواند باعث ایجاد مشکلات گلوگاه حرارتی در CPU یا GPU شما شود. همین امر در مورد قسمت ورودی نیز صدق میکند، سیستم به فضایی نیاز دارد تا بتواند هوا را به داخل بکشد، بنابراین مطمئن شوید که رایانه شما فضای باز زیادی در اطراف خود دارد.
همین امر در مورد لپتاپها نیز صدق میکند اکثر لپ تاپ ها دریچه هایی در قسمت پایین دارند، بنابراین بهتر است آنها را روی یک سطح سخت یا پایه لپتاپ قرار دهید که برای کمک به جریان هوا طراحی شده است. لپتاپها همچنین کوچکتر هستند و از فنهای بسیار کوچک تری استفاده می کنند، بنابراین در هنگام گردش هوا در مضیقه هستند همچنین به همین دلیل است که استفاده از آنها بر روی پتو یا سطوح نرم توصیه نمیشود، زیرا میتواند دریچهها را مسدود کند و جریان هوا را متوقف کند و باعث گرم شدن بیش از حد آنها شود.
گرم شدن بیش از حد CPU و GPU:دلایل اصلی گلوگاه حرارتی
علت اصلی گلوگاه حرارتی زمانی است که CPU و GPU بیش از حد گرم میشوند. ما برخی از دلایل دیگر را توضیح دادیم که چرا این اتفاق میافتد و شاید خنک کننده شما به اندازه کافی خوب نیست که گرما را از CPU یا GPU دفع کند. عامل دیگر ممکن است زمانی ایجاد شود که کارهایی را انجام دهید که سخت افزار شما را بیش از حد تحت فضار قرار دهد و باعث گرم شدن بیش از حد آنها و گلوگاه حرارتی شود. کاهش بار روی CPU و GPU شما به کاهش گرمای تولید شده توسط آنها کمک میکند و در نتیجه به کاهش مشکل گلوگاه حرارتی کمک میکند.
اگر نمی دانید GPU دقیقا چیست مقاله GPU چیست و چه تفاوتی با کارت گرافیک دارد؟ را بخوانید تا درک بهتری از عملکرد آن در سیستم داشته باشید.
آیا مورد دیگری میتواند باعث گلوگاه حرارتی شود؟
بله، عملا هر مؤلفهای که از برق استفاده می کند میتواند یک عامل باشد، فقط CPU و GPU شما نیستند. قطعاتی مانند هاردهای SSD گیمینگ، PSU و حتی مادربرد شما، اگر VRMهای آن بیش از حد داغ شوند، میتوانند گلوگاه حرارتی را تجربه کنند. گلوگاه حرارتی به گونهای طراحی شده است که اطمینان حاصل شود که قطعات شما بیش از حد گرم نمیشوند. بنابراین اگر رایانه شخصی یا لپ تاپ شما با مشکل گلوگاه حرارتی مواجه است، در اسرع وقت آن را بررسی کنید و سیستم خود را به شرایط عادی کار برگردانید.
سوالات متداول
گلوگاه حرارتی دقیقا چیست و چه تفاوتی با گلوگاه سخت افزاری دارد؟
گلوگاه حرارتی زمانی رخ میدهد که یک قطعه مانند CPU یا GPU به دلیل دمای بالا، عملکرد خود را کاهش میدهد تا از آسیب جلوگیری کند. در حالیکه گلوگاه سخت افزاری زمانی است که یکی از قطعات سیستم باعث محدود شدن عملکرد کل سیستم میشود، حتی اگر دما مناسب باشد.
چگونه بفهمیم که سیستم دچار گلوگاه حرارتی شده است؟
نشانه هایی مانند افت فریم ناگهانی در بازی ها، صدای زیاد فن، افزایش دمای قطعات و کندی سیستم از علائم گلوگاه حرارتی هستند.
آیا گلوگاه حرارتی به سخت افزار آسیب می زند؟
در کوتاه مدت، خیر اما اگر گلوگاه حرارتی بهطور مداوم ادامه داشته باشد، ممکن است عمر مفید قطعات کاهش یابد و در بلندمدت باعث آسیب شود.
