خشونت، انتقام و کینه تقریباً از زمانی که رایانهها قدرت پردازش لازم برای نمایش یک شخصیت انسانی در برابر دیگری را پیدا کردند، در بازیهای ویدیویی حضور داشتهاند. اما بازیهایی هم وجود دارند که درباره یکی از جنبههای شریفتر انسانیت هستند: رستگاری.
قهرمانان این بازیها نهتنها درسهای زیادی درباره احترام، جامعه و خودسازی برای گفتن دارند، بلکه میتوانند نوعی تخلیه احساسی برای کسانی باشند که بار پشیمانی از اشتباهاتی را حمل میکنند که دیگر راهی برای جبرانشان وجود ندارد. چه داستان این شخصیتها به تراژدی ختم شود و چه به نجات، چه در قالب بخشش اجتماعی و چه شخصی، این بازیها نشاندهندهی فضیلتهای بزرگی همچون رشد، جبران و آشتی هستند در ادامه با ما همراه باشید تا بازیهای ویدئویی درباره رستگاری را بشناسید.
بازیهای ویدئویی درباره رستگاری
- بازی Red Dead Redemption 2
- بازی God of War (2018)
- بازی Undertale
- بازی BioShock Infinite
- بازی Dishonored
در دنیای پرهیاهوی بازیهای ویدئویی، گاهی داستانی فراتر از نبرد و پیروزی توجه ما را جلب میکند؛ داستانی درباره رهایی از گذشته، جبران اشتباهات و رسیدن به آرامش. بازیهای ویدئویی درباره رستگاری، تجربهای احساسی و انسانی ارائه میدهند که بازیکن را در مسیر بازسازی یک شخصیت شکسته یا گمشده قرار میدهند. این بازیها با روایتهای عمیق، شخصیتپردازی قوی و انتخابهای اخلاقی، ما را وارد جهانی میکنند که در آن مبارزه، فقط با دشمن نیست؛ بلکه با درون خود است.
بازی Red Dead Redemption 2:تصویری واقعگرایانه از غرب وحشی، نه فقط بهخاطر گرافیک
- سیستمها: گوگل استیدیا، ایکسباکس، پیسی، پلیاستیشن
- پلتفرمها: PS4، PC، Stadia، Xbox One
- تاریخ انتشار: ۲۶ اکتبر ۲۰۱۸
- توسعهدهنده: Rockstar Games
- ژانر: اکشن، ماجراجویی
- رتبه OpenCritic: بسیار قوی
- میانگین امتیاز منتقدان: ۹۶
- درصد توصیه منتقدان: ۹۴٪
با توجه به عنوان بازی، نباید تعجب کرد که رستگاری موضوع محوری هر دو نسخه Red Dead Redemption است. شرکت Rockstar همیشه از سینمای کلاسیک الهام گرفته است (برای مثال، داستانهای GTA برگرفته از فیلمهای بیشماری در ژانر جنایی هستند) بازی رد دد ردمپشن این سری با عناصر کلیدی از سبک وسترن تبازبینی شده، مشابه با فیلمهایی چون True Gritو Unforgiven همراستا هستند.
برای همراهی با این روایت منطقی بود که داستان مردی روایت شود که در گذشته کارهای بدی کرده، اما شاید (و شاید هم نه) بتواند پیش از مرگ، مسیرش را تغییر دهد. انتخابهای خوب و بد در بازیهای ویدیویی معمول هستند، اما تأثیرگذارتر هستند زمانی که قهرمان داستان، آشکارا کارهای نادرستی انجام داده و حالا فرصتی دارد تا اندکی کار نیک انجام دهد.
ممکن است انتخابهای درست، در نهایت از آرتور یک قهرمان نسازند، اما قطعاً به شخصیت او عمق میبخشند و حتی ممکن است بازیکن را به تأمل درباره مسیر زندگی خودش وادارند.
بازی God of War (2018):رستگاری برای نسل بعدی
- سیستمها: پیسی، پلیاستیشن
- پلتفرمها: PlayStation 4، PC
- تاریخ انتشار: ۲۰ آوریل ۲۰۱۸
- توسعهدهنده: Santa Monica Studio
- ژانر: اکشن، ماجراجویی
- رتبه OpenCritic: بسیار قوی
- میانگین امتیاز منتقدان: ۹۴
- درصد توصیه منتقدان: ۹۸٪
برخلاف بازیهای اولیه این سری که بر خشم بیپایان کریتوس در مسیر انتقام تمرکز داشتند، نسخه ۲۰۱۸ تمرکز را بر رابطه پدر و پسری او با آترئوس و تلاش برای آزاد کردن فرزندش از چرخه خشونتی که بر زندگی خودش حاکم بود، گذاشته است.
مبارزه کریتوس تنها با خدایان و هیولاها نیست، بلکه با دیوهای درونیاش هم هست؛ تلاشی برای آشتی دادن گذشتهاش با آنچه میخواهد در آینده باشد. از طریق آموزش ارزشهایی چون احترام، خویشتنداری و کنترل نفس به آترئوس، کریتوس میکوشد تا خودش را رستگار کند و پدری بهتر از آن چیزی باشد که خدای جنگ بودن برایش ممکن کرده بود.
بازی Undertale:حتی هیولاهای دنیای زیرزمینی هم احساس دارند
- سیستمها: نینتندو، ایکسباکس، پیسی، پلیاستیشن
- پلتفرمها: PS Vita، Switch، PS4، PC، Xbox One
- تاریخ انتشار: ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۵
- توسعهدهنده: Toby Fox
- ژانر: نقشآفرینی (RPG)
- رتبه OpenCritic: بسیار قوی
- میانگین امتیاز منتقدان: ۹۳
- درصد توصیه منتقدان: ۹۷٪
حتی برای بازیکنانی که از ابتدا با هدف رسیدن به پایان صلحآمیز بازی را شروع میکنند، Undertale پر از پیامهای ظریف درباره رستگاری است. چه این بازگشت به دنیای هیولاها ادامه داستانی باشد که پیش از ورود بازیکن شکل گرفته و چه نوعی پیام انتقادی نسبت به روش بازی کردن سنتی در بازی هایRPG (یعنی کشتن هیولاها برای قدرتمندتر شدن)، Undertale از مخاطبش میخواهد که رحم و شفقت را جایگزین خودخواهی و تخلیه احساسی آنی کند.
این تنها قهرمان داستان نیست که در این مسیر قرار میگیرد؛ بسیاری از شخصیتهای کلیدی (مثل یک پادشاه یا یک دانشمند) نیز با حس پشیمانی و گناه خود درگیر هستند. در طول بازی، ممکن است این شخصیتها فرصت پیدا کنند که احساسات پوسیده و سرکوبشده خود را بروز دهند، هرچند تضمینی برای پذیرش آنها وجود ندارد.
بازی BioShock Infinite:عبور از خطهای زمانی برای روبهرو شدن با گناهان گذشته
- سیستمها: ایکسباکس، پیسی، پلیاستیشن
- پلتفرمها: Windows، Xbox 360، macOS، Linux، PlayStation 3
- تاریخ انتشار: ۲۶ مارس ۲۰۱۳
- توسعهدهندگان: Aspyr، 2K، Irrational Games
- ژانر: اکشن
هر داستانی با مولفههای چندجهانی (Multiverse) ممکن است گیجکننده باشد، اما پیام تماتیک BioShock Infinite به روشنی آسمان نیمروزی یک شهر شناور است. شخصیت اصلی، بوکر دیویت، از بابت عملی وحشتناک در گذشتهاش رنج میبرد: او دخترش را برای پرداخت بدهی قمار فروخته است. او ناآگاهانه مأموریتی را قبول میکند که هدفش نجات همان دختر از نسخه موازی خودش است. به این ترتیب، با آن بخش از خودش مواجه میشود که برای دستیابی به قدرت، حاضر شده وجدانش را کنار بگذارد: کامستاک.
کامستاک، نسخهای دیگر از بوکر است که پس از غسل تعمید، نامش را تغییر داده و دین و ترس را برای سرکوب دیگران به خدمت گرفته است. این تولد دوباره برای او بهانهای برای فرار از گناهانی بود که در Wounded Knee مرتکب شد. اما نسخه اصلی بوکر، با پذیرفتن بیقید و شرط گناهش، بهجای فرار، درد و اعتیاد را تحمل کرده و در نهایت تصمیمی میگیرد که بیش از هر چیز دیگر پشیمانی در پی دارد: فروش دخترش.
همین پشیمانی، او را به مردی تبدیل میکند که حاضر است به دل یک شهر نژادپرست در آسمان بزند تا دخترش را نجات دهد و در مسیر، نظم منحط آنجا را نابود کند.
بازی Dishonored:بازگرداندن شرافت، نهفقط به نام، بلکه با عمل
- سیستمها: ایکسباکس، پیسی، پلیاستیشن
- پلتفرمها: PS3، PS4، Xbox 360، PC، Xbox One
- تاریخ انتشار: ۹ اکتبر ۲۰۱۲
- توسعهدهنده: Arkane Studios
- ژانر: مخفیکاری، اکشن، ماجراجویی
در ظاهر، بازی Dishonored درباره محافظ سابق ملکه، یعنی کوروو است. اما گناه همیشه نتیجه عمل نیست. کوروو زمانی که مردان جاهطلب به امپراتوری خیانت کردند و آن را تکهتکه ساختند، در محافظت از ملکه و دخترش، امیلی، شکست خورد.
گرچه او مستقیماً عامل فاجعه نبود، اما در تنها وظیفهاش شکست خورد؛ و این ناتوانی در حفاظت از کسانی که وظیفه داشت از آنها مراقبت کند، همچون باری سنگین بر دوش اوست. حال او در انتخابی قرار دارد: انتقامی خونین بگیرد یا از روحی که باعث سقوط خودش و ملکه شد، فراتر برود.
با انجام کاری که دشمنانش قادر به انجام آن نبودند یعنی انجام کار درست او نهتنها عدالت را برقرار میکند، بلکه شرافت را نیز به نامش بازمیگرداند.
رستگاری، روایتی که فراموش نمیشود
بازیهای ویدئویی درباره رستگاری، فقط تجربهای سرگرمکننده نیستند، بلکه پنجرهای هستند به سوی تأمل درونی. این بازیها ما را وادار میکنند که به گذشته شخصیتها، انتخابهای اشتباه، حس پشیمانی و تلاش برای جبران بیندیشیم. داستانهایی که در آنها قهرمانان، نه با قدرت، بلکه با پذیرش، گذشت و تصمیمهای اخلاقی، مسیر رستگاری را طی میکنند.
چه در غرب وحشی Red Dead Redemption 2 باشید، چه در دنیای چندجهانی BioShock Infinite، یا حتی در تاریکیهای ذهن یک پدر پشیمان در God of War هر یک از این بازیها فرصتی هستند برای درک عمق انسانیِ بخشش، رشد، و بازسازی. و این همان چیزی است که یک بازی ویدیویی را به یک تجربه ماندگار تبدیل میکند.
سوالات متداول
چرا بازیهای ویدئویی درباره رستگاری تا این حد تأثیرگذار هستند؟
زیرا روایت رستگاری ترکیبی از احساس، تحول شخصیتی و تصمیمات اخلاقی است که مستقیماً با تجربه انسانی ما همپوشانی دارد. این بازیها با ایجاد همذاتپنداری، بازیکن را درگیر مسیر تحول شخصیتها میکنند.
آیا بازیهای دیگری با محوریت رستگاری وجود دارد؟
بله این مقاله فقط بخشی از بازیهای شاخص در این زمینه را معرفی کرد. بازیهایی مثل The Last of Us Part II، Spec Ops: The Line، Hellblade: Senua’s Sacrifice و بسیاری دیگر نیز میتوانند در این دسته قرار بگیرند.
